Waterplanten vormen een belangrijk onderdeel van het aquarium (al komt het ook voor dat in een speciaal-aquarium planten vrijwel ontbreken). Ze zijn decoratief en dragen bij aan een gezonde leefomgeving voor de vissen.

Er zijn verschillende soorten waterplanten. Er zijn zgn. "echte" waterplanten, zoals bv. waterpest-, Aponogeton- en Vallisneria-soorten, en planten die in de vrije natuur niet onder water leven, maar dit (tijdelijk) wel kunnen. Vaak zijn dit eigenlijk moerasplanten. Met name de echte waterplanten zijn belangrijk in de kringloop met het water en de vissen. Je kunt de waterplanten ook op een andere simpele manier indelen: bladplanten en steelplanten. Bladplanten vormen hun bladeren vanuit het hart van de wortelhals en vermeerderen zich door uitlopers. Steelplanten (de naam zegt het al) vormen stengels met bladkransenen vermeerderen zich voornamelijk door zijscheuten. Vrijwel alle waterplanten halen hun voeding geheel of gedeeltelijk uit de bodem d.m.v. een wortelstelsel. Bij de echte waterplanten dienen de wortels meer voor de verankering in de bodem.

In de vrije natuur zorgt die kringloop voor een natuurlijk evenwicht. De planten absorberen afvalstoffen van o.a. de vissen en zetten die onder invloed van het zonlicht (de fotosynthese) om in groei en zuurstof. En daar profiteren ook de vissen weer van. Zo is de een voor zijn bestaan afhankelijk van de ander.In het aquarium werkt dit principe ook, alleen is daar de verhouding tussen het aantal vissen , de inhoud (c.q. de watermassa) en het aantal planten helemaal zoek: er zijn veel te veel vissen om een natuurlijk evenwicht te bereiken. Dat betekent dat we de planten moeten ondersteunen.

Planten hebben dus water, licht en voedingsstoffen nodig om te kunnen groeien. Dit is een heel eenvoudig principe. Het wordt pas moeilijk om voor de juiste verhoudingen te zorgen.

• Hoeveel licht is er nodig voor een gezonde planten-groei zonder dat er ongewenste algenvorming ontstaat?
• Welke voedingsstoffen moeten worden toegevoegd aan het water en in welke hoeveelheid?
• Welke stoffen moeten geheel of gedeeltelijk uit het water worden verwijderd omdat ze anders een gezonde plantengroei in de weg staan ?